Misak-ı Milli Kararının Alınması ve İçeriği

Meclis-i Mebusan açıldıktan sonra milletvekilleri, ülkenin geleceğiyle ilgili Meclisin izleyeceği ana ilkeleri belirleyen, üzerinde anlaşabilecekleri ortak bir metin hazırlanmasını istemişlerdi. Genellikle tutanak dışı görüşmelerde ele alınan bu konunun ilk kez nasıl ortaya atıldığı bilinmemekle birlikte, milletvekillerinin Mustafa Kemal ile Ankara’da yaptıkları görüşmede vardıkları ortak kararlardan esinlendikleri kesindi. Nitekim kabul edilen Misak-ı Milli metni Sivas Kongre kararlarına ve Ankara’ya geldikten sonra Mustafa Kemal’in Ziraat Mektebinde yaptığı konuşmasına uymaktaydı. Meclis bu konudaki çalışmalarını sürdürürken M. Kemal daha sonra İstanbul’a başka ek metinler de göndermişti.

Milletvekilleri bir yandan başkanlık seçimiyle ilgilenirken, diğer yandan sözü edilen ortak metnin hazırlanması için Mecliste bir komisyon oluşturmuşlardı. Bu komisyon eldeki metinlerden ve ortaya atılan görüşlerden yararlanarak 27 Ocak 1920’de tüm milletvekillerinin imzalayabileceği ant niteliğinde bir metin hazırlayıp Meclise sunmuştu. Bu metin 28 Ocak 1920 günü Meclisin gizli oturumunda kabul edilerek ortak imzaya açılmış ve Rauf Bey’in 4 Şubat’ta Ankara’daki Mustafa Kemal’e verdiği bilgiye göre 100 kadar milletvekili tarafından imzalanmıştı.

Bir süre gizli tutulan bu metin, 17 Şubat 1920’de Edirne Milletvekili Şeref Bey’in, “bütün basına ve uygar devletlere duyurulması” istemiyle Meclise verdiği önergenin benimsenmesi sonucu resmen ilan edilmişti.

Şeref Bey’in Peyman-ı Müebbed-i Milli (Ebedi Milli Ant) dediği ve Ulusal Kurtuluş Savaşının tezi niteliğini taşıyan Misak-ı Milli metni 1 giriş ve 7 bölümden oluşmaktaydı. Ancak 7. bölüm, Birinci Dünya Savaşının başlamasından Meclisin açıldığı 12 Ocak 1920’ye kadar, devlete ve ulusa karşı işlenen suçların soruşturulmasını öngördüğü ve metnin diğer bölümlerinden farklı bir içerik taşıdığı için ana metinden ayrılarak imza edilmişti. Bu nedenle de esas Misak-ı Milli metni 6 bölüm olarak imzalanmıştı.

Misak-ı Milli’nin Giriş Bölümünde, kararları imzalayan milletvekillerinin, Devletin çıkarını ve ulusal hakları koruyacak bir barışa ulaşmak için uymaları gereken kurallar gösterilmiştir ve bunu üzerine yemin edildiği belirtilmiştir.

Birinci Bölümde, Mondros Ateşkes Antlaşması imza edildiği sırada yabancı işgaline giren bölgelerin geleceğinin o bölge halklarının özgür oyu ile belirlenmesi; Mondros Ateşkes sınırlarının içinde ve dışında din, ırk ve amaç yönünden Osmanlı-İslam çoğunluğunu oluşturanların yaşadığı yerlerin birbirinden ayrılık kabul etmez bir bütün olduğu açıklanmıştır.

İkinci Bölümde, yapılan özgür halkoylaması sonucunda anavatana katılmış olan Elviye-i Selase’de istendiği taktirde yeniden halkoylaması yapılabileceği belirtilmiştir.

Üçüncü Bölümde, Batı Trakya’nın geleceğinin de özgürce yapılacak bir halkoylamasıyla belirlenmesi öngörülmüştür.

Dördüncü Bölümde, Osmanlı Sultanlığının ve İslam Halifeliğinin Başkenti olan İstanbul’un çevresiyle birlikte güvenliğinin korunması koşuluyla, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının uluslar arası ticarete açılması konusundaki kararın, ilgili devletlerce ortak alınması gerektiği belirtilmiştir.

Beşinci Bölümde, bütün devletlerin kendi içlerindeki azınlıklara uygulayacağı ortak azınlık hukukuna uyulacağı kabul edilmiştir.

Altıncı Bölümde siyasal, ekonomik, adli ve mali gelişime engel olacak bağımsızlıkla bağdaşmayan hiçbir yaptırımın kabul edilemeyeceği, ancak vesayet altına sokmayacak biçimde borçların ödeneceği kabul edilmiştir.

Erzurum ve Sivas Kongre kararlarında bölünmez bütünlüğü savunulan topraklar Ateşkes sınırları iken, Misak-ı Milli’de, Mondros sınırları içinde ve dışında kalan Müslümanların yaşadığı toprakların bütünlüğü savunulmuştur. Fakat genel olarak Ulusal Kurtuluş Savaşı metinlerinde, Ateşkes sınırlarının dışına karışmama ilkesi kabul edilmiş ve Misak-ı Milli sınırları Ateşkes Sınırları olarak benimsenmiştir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: